MAKNA DAN PROBLEM KEBEBASAN DALAM PERSPEKTIF FILSAFAT, TEOLOGI, FIQIH DAN TASAWUF

  • Ah. Haris Fahrudi Institut Keislaman Abdullah Faqih Manyar Gresik
Abstract views: 647 , PDF downloads: 777

Abstract

Abstrak: Persoalan kebebasan merupakan persoalan klasik umat manusia. persoalan ini sangat penting dijawab karena ia merupakan problem eksistensial manusia dan menjadi kunci pembuka semluruh problem filosofis yang menjadi dasar bagi tindakan etis. Tulisan ini membahas berbagai perspektif yang yang ada dalam mengurai persoalan kebebasan manusia, mulai dari perspektif filsafat, teologi, hukum islam dan tasawuf. Pendekatan yang digunakan dalam pemabahasan ini adalah pendekatan filsafat yang terutama untuk mengungkap struktur fundamental pemikiran. Kesimpulan dari pembahasan ini adalah: Pertama, adanya berbagai perspektif yang yang mengangkat probelem kebebasan menunjukkan arti penting dan fundamental problem kebebasan pembahasan bagi pemecahan berebagai persoalan dalam berbagai disiplin keilmuan. Kedua, setiap jawaban yang diberikan sangat menentukan pandangan dunia (world view) dan paradigma keilmuan. Ketiga persoalan kebebasan tidak hanya persoalan teoritis tapi juga merupakan persoalan etis-praktis.

Kata Kunci: kebebasan, metafisika, perbuatan manusia, filsafat, teologi, hukum, tasawuf

Downloads

Download data is not yet available.

References

Al-Qur’an al-Karim

‘Imarah, Muhammad. Al-Mu’tazilah Wa Mushkilah Al-Hurriyyah Al-Insaniyyah, (Kairo: Dar al-Sharuq, 1988)

Abu Bakr al-Baqilani, Al-Tamhid, ( Bairut: al-Maktabah al-Sharqiyyah, 1957), 307.

al-Ash’ari, Abu al-Hasan. Kitab Maqalat al-Islamiyyinn wa Ikhtilaf al-Musallin, ed. Helmut Ritter, (Istanbul, 1929), 279. Lih. W. Mongomery Watt, Free Will and Predestination in Early Islam, (London: Luzac & Co., 19480)

al-Baqilani, Abu Bakr. Al-Insaf Fi Ma Yajib I’tiqaduh Wala Yajuz al-Jahl Bih, (Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2004), 190.

al-Baghdadi, ‘Abd al-Qadir Ibn Tahir. Usul al-DIn, (Istambul: Matba’ah al-Dawlah, 1928)

Al-Farabi, Kitab A

Al-Farabi, Kitab al-Millah wa nusus Ukhra, (Bairut: Dar Al-Mashriq, 1991)

Al-Kalabadhy, Abu Bakr Muhammad. Al-Ta’arruf li madhhabi Ahl al Tasawwuf, (Kairo: Maktabah al-Kulliyyat al-Azhariyyah, 1980), 66.

al-Nashshar, Aly, Samy. Nash’ah al-Fikr al Falsafy fy al-Islam, (Kairo: Dar al-MA’arif, 1980)

Al-Qadi ‘Abd al-Jabbar, Sharh al-Usul al-Khams, (Kairo: Maktabah al-Wahbah, 1965)

al-Qushairi, Abu al-Qasim ‘Abd al-Karim. al-Risalah al-Qushayriyyah fi ‘Ilm al-Tasawwuf, ( Bairut: Dar al-Kitab al-’Arabi, t.th.)

al-Razi, Fakhr al-Din I’tiqadat al-Islamiyyin wa al-Mushrikin, (Kairo: 1938)

Al-Shahrastamy, Al-Milal wa al-Nihal, juz 1, 34. Lihat. Jamil Saliba, al-Mu’jam al-Falsafy, (Kairo: al-Hai’ah al-‘Ammah li Shu’un al-Mataabi’ al-Amiriyyah, 14.3 H.)

Al-Shahrastani, Al-Milal wa al-Nihal, (Bairut: Dar al-Fikr, 1997)

Al-Tusy, Abu Nasr al- Siraj. al-Luma’ Fi Tarikh al-Tasawwuf al-Islamy, (Bairut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah, tt)

Badawi, ‘Abd al-Rahman. Mawsu’ah al-Falsafah, (Beirut: al-Mu’assasah al-’Arabiyyah li al-Dirasat wa al-Nashr, 1984)

Bertens. Etika. Jakarta: PT. Gramedia Pustaka Utama, 2004.

Buti, Ramadan. Hurriyyah al-Insan fi Zill ‘Ubudiyyatih li Allah

Fahrudi, Ah. Haris.†Konsep Kebebasan dalam Tasawuf: Perspektif Ibn ‘Arabîâ€, Jurnal Teosofi, Vol. 2 (2), 2013.

Ibn ‘Arabi, Muhyi al-Din Al-Futuhat al-Makkiyah. Bairut: Dar al-Shadir, t.th.

Ibrahim, Zakariyya. Mushkilat Falsafiyyah, Mushkilah al-Hurriyyah, (Kairo: Maktabah Mishr, 1963)

Maksum, Ali. Tasawuf Sebagai Pembebasan Manusia Modernn: Telaah Signifikansi Konsep Tradisonalisme Islam Sayyid Husen Nasr, (Yogyakarta: Pustaka Pelajar, 2003)

Mudjib, Abdul. Kaidah-Kaidah Ilmu Fiqh: Al-Qawaidul Fiqhiyyah (Jakarta: Kalam Mulia, 1994)

Mughnih, Muhammad Jawwad. Ma’alim al-Falsafah al-Islamiyyah, Nazarat fial-Tasawwuf wa al-Karamat, (Bairut:Maktabah al-Hilal, 1987)

Muhammad ‘Imarah, Mu’tazilah wa Mushkilah al-Hurriyyah al-Insaniyyah, (Bairut: al-Mu’assasah al-‘Arabiyyah li al-Dirasat wa al-Nashr, 1988)

Mustofa. Dkk., Tauhid, (Yogyakarta: UIN Sunan Kalijaga Pokja Akademik 2005)

Nasution, Harun. Teologi Islam Aliran-Aliran sejarah analisis perbandingan, (Jakarta : UI Pres, 2008)

Sahal,Ahmad. dalam Isaiah Berlin, Empat Esai Kebebasan, (Jakarta: LP3ES kerja sama dengan Freedom Institute,2004)

Sumantri, Jujun S. Filsafat Ilmu: Sebuah Pengantar Populer, (Jakarta: Pustaka Sinar Harapan, 1988)

W. Mongomery Watt, The Formative Period of Islamic Thought, (Edinburgh: Edinburgh University Press, 1973)

PlumX Metrics

Published
2018-05-03
How to Cite
Fahrudi, A. H. (2018). MAKNA DAN PROBLEM KEBEBASAN DALAM PERSPEKTIF FILSAFAT, TEOLOGI, FIQIH DAN TASAWUF. MIYAH: Jurnal Studi Islam, 14(01), 119-144. https://doi.org/10.33754/miyah.v14i01.516
Section
Articles